Coronafeirws: y diweddaraf
Prifysgol Abertawe yn chwarae rhan allweddol ym maes ymchwil dementia

Defnyddiwyd cofnodion iechyd mwy na 80% o boblogaeth Cymru i greu cronfa ddata iechyd ar raddfa genedlaethol gyntaf y DU ar gyfer ymchwil dementia, ac mae wedi ei lleoli ym Mhrifysgol Abertawe.

Defnyddiodd ymchwilwyr gofnodion GIG Cymru i greu’r adnodd newydd – a gedwir ym Manc Data Cyswllt Gwybodaeth Ddienw Ddiogel (SAIL) – gan alluogi meddygon a gwyddonwyr i archwilio cwestiynau sylfaenol ynghylch dementia gyda mwy o hyder, gan baratoi’r ffordd ar gyfer triniaethau newydd.

Mae rhywun yn y byd yn dangos arwyddion o ddementia bob tri eiliad, a rhagwelir y bydd cynnydd yn nifer y bobl sy’n byw â’r cyflwr. Amcangyfrifir bod 850,000 o bobl yn byw â dementia yn y DU a dyma argyfwng iechyd y cyhoedd mwyaf yr oes hon.

Oherwydd natur gymhleth dementia, mae’r galw am ddata hirdymor o safon yn uchel a gall y clefydau sy’n ei achosi ymsefydlu ddegawdau cyn i symptomau ddod i’r amlwg. Drwy eu data a’r medrusrwydd ymchwil o’r radd flaenaf yn Dementias Platform UK, mae pobl Cymru yn gwneud cyfraniad heb ei ail  at ymchwil a thriniaeth clefyd Alzheimer.

Mae ymchwilwyr wedi defnyddio Banc Data  SAIL i ddatblygu’r adnodd penodol i ddementia, a elwir y SAIL dementia e-Cohort (SDeC). Cwmpas y gronfa ddata newydd yw 1.2 miliwn o gofnodion pobl dros gyfnod o 20 mlynedd ac mae’n caniatáu i ymchwilwyr archwilio effaith a chynnydd dementia ar raddfa’r boblogaeth. Bydd ymchwilwyr yn gallu gweld pa un a yw amgylchiadau megis gallu cael gafael ar ofal cymdeithasol neu incwm y cartref yn cael effaith ar ddementia.

500 Internal Server Error-银河手机APP

Internal Server Error

The server encountered an internal error and was unable to complete your request. Either the server is overloaded or there is an error in the application.

Yn wahanol i’r rhan fwyaf o wledydd eraill sy’n casglu data iechyd, mae Cymru yn un o’r ychydig o wledydd yn y byd lle mae ymchwilwyr yn gallu cael mynediad at ddata gofal sylfaenol ar gyfer pawb bron. Mae hyn yn golygu bod data pobl Cymru yn eithriadol o werthfawr. 

Dywedodd Ashley Akbari, Uwch Reolwr Ymchwil a Gwyddonydd Data ym Mhrifysgol Abertawe:

“I ymchwilwyr dementia ar draws y byd, mae gallu cael gafael ar ddata ar bobl Cymru ar raddfa’r boblogaeth drwy Fanc Data SAIL yn fraint ac yn gyfle enfawr. Mae graddfa eang y ffynonellau data cysylltiedig sydd ar gael yn ddigyffelyb ac mae ymchwilwyr yn gallu cael gafael ar ddata unigol ar gyfer y boblogaeth gyfan bron.

“Mae nifer y manylion cysylltiedig yr ydym yn eu cadw ar y raddfa hon yn rhywbeth prin iawn ym maes ymchwil dementia. Mae hyn yn bosibl diolch i’r dechnoleg a’r buddsoddiad mewn llywodraethu a’r ymgysylltu â rhanddeiliaid sydd gennym ni yma yng Nghymru, sy’n arwain y byd.”

Dywedodd Chris Orton, Rheolwr Prosiect Data, Dementias Platform UK:

“Gyda’i gilydd, mae’r data a’r dechnoleg yn cynnig cyfle unigryw i ni symud ymchwil dementia yn ei flaen. Mae Banc Data SAIL a Phorth Data Dementias Platform UK yn systemau sy’n arwain y byd ac y  gellir ymddiried ynddynt, ac sydd hefyd yn cynnig mynediad effeithlon a diogel at ddata. Maen nhw’n cynnig cyfle i ni ddod ag arbenigedd gan y GIG, academyddion, gwneuthurwyr polisi ac aelodau o’r cyhoedd i gynnal ymchwil – a bod yn gwbl ffyddiog y bydd data cleifion yn ddiogel.”

Erbyn hyn, mae data Cymru yn cael eu defnyddio mewn ymchwil i geisio deall mwy am ddementia. Mae hyn yn bosibl diolch i gamau breision ymlaen o ran ein gallu i storio swm enfawr o ddata iechyd yn ddiogel gan ddod ag arbenigedd ynghyd yn Dementias Platform UK a Phrifysgol Abertawe.

Rhannu'r stori